Savunma sanatları
Wushu, ju-jitsu ve karate. Üçü de ayrı geleneklerden, ama ortak noktaları var: beden hâkimiyeti, mesafe okumak ve karşındakinin gücünü yönetmek.
Üç gelenek, tek soru
Karate Okinawa’da doğdu, 20. yüzyılın başında Japonya’ya yayıldı. Adı “boş el” demek: silahsız. Gichin Funakoshi’ye atfedilen ilkelerden biri “karatede ilk hamle yoktur”. Yani karate, saldırıya başlamak için öğrenilmez, geri çekilmeyi bildiğin hâlde kaçamadığın anlar için öğrenilir.
Ju-jitsu Japon samuray geleneğinin silahsız dövüşünden çıktı. “Ju” yumuşak ya da esnek demek. Judo’nun kurucusu Jigoro Kano bu geleneği 1882’de sporlaştırırken iki ilkeyi öne çıkardı: “yumuşak sert olanı yener” ve “en az çabayla en fazla etki”. Ju-jitsu’nun özü karşındakinin gücünü yenmek değil, yönünü değiştirmek.
Wushu Çin dövüş sanatlarının genel adı. Bugün iki kola ayrılıyor: taolu, yani hareket dizileri ve gösteri, ve sanda, yani temaslı serbest dövüş. Wushu çalışanlarda esneklik ve beden kontrolü çok öne çıkıyor.
Kendini koruma konusunda dürüst olmak gerekir: birkaç ay ders sokakta seni garanti altına almaz. Gerçekçi hedef şu: mesafeyi okumak, paniğe kapılmadan düşünmek, gerektiğinde kaçabilecek kadar hareketli ve güçlü olmak.
Hangi kaslar çalışır
Koyu kırmızı daha yoğun çalışan bölgeyi gösterir. Listedeki satırların üstüne gelince çizimde yanar.
- yoğunUyluk önüQuadriceps
Karate ve wushu duruşlarında bacaklar uzun süre bükülü kalır.
- yoğunKalçaGluteus kasları
Duruş, atış ve tekmenin gücü kalçadan gelir.
- yoğunÜst sırtLatissimus dorsi, romboidler
Ju-jitsu’da çekmek, kontrol etmek ve rakibi yönlendirmek için.
- yoğunÖn kol ve kavramaÖn kol fleksör ve ekstansörleri
Tutuşlar ve kavrama. Ju-jitsunun en çok yorduğu bölge.
- yoğunBelErector spinae
Atışlarda ve yerde çalışırken omurgayı taşır.
- ortaKalça ve iç uylukKalça fleksörleri, adduktörler
Tekmelerde dizi kaldırır, kalça esnekliği için.
- ortaKarınRektus abdominis
Her hareketin merkezi.
- ortaYan karınEksternal ve internal oblikler
Dönüşler ve yan hareketler.
- ortaÜst kol, önBiceps
Çekme ve tutuşlarda.
- ortaBoyun ve trapezTrapez, boyun kasları
Yerde çalışırken boynu korur.
- ortaOmuzDeltoid
Blok ve vuruşlarda.
- ortaUyluk arkasıHamstring
Yüksek tekme ve esneklik çalışmalarında.
- hafifBaldırGastroknemius, soleus
Duruş değişimlerinde.
Bir ders nasıl geçer
Selam ve ısınma
Bu branşlarda dersin başında ve sonunda selam gelenektir. Isınmada mobilite ağır basar.
Temel hareketler
Duruşlar, bloklar, vuruşlar ve düşme teknikleri. Yavaş ve doğru.
Form ve teknik
Karate ve wushu’da ardışık hareketler, ju-jitsu’da atış ve kontrol teknikleri.
İkili çalışma
Partnerle kontrollü uygulama. Zarar vermek değil öğrenmek için.
Esneme ve kapanış
Esneme ve selam.
Kimler için
Temas sevmeyenler
Karate ve wushu formları vuruşsuz çalışılabilir. İlk aylarda temas yok.
Çocuklar
Disiplin, odak ve beden bilinci için uygun. 7 yaşından itibaren.
Kendini korumak isteyenler
Gerçekçi beklentiyle gelmek önemli. Kendini korumak bir süreçtir, hızlı bir kurs değil.
Esneklik ve duruş isteyenler
Wushu özellikle esneklik ve beden kontrolünü geliştirir.
Zihinde ne olur
Gençler üzerinde dövüş sanatlarının psikolojik ve sosyal etkilerini inceleyen bir derleme, 350’den fazla makaleden 27’sini seçerek inceledi. Sonuç çelişkili: bazı çalışmalar kişisel ve sosyal fayda, bazıları saldırganlıkta artış buluyor. Yazarlar farkı yaratan şeyin sporun kendisi değil, eğitmenin tutumu, grubun yapısı ve katılımcının özellikleri olduğunu savunuyor 1. Yani dövüş sanatı karakter yapmaz, öğretmeni yapar.
Okul ortamında yapılan kontrollü bir çalışmada ise 207 çocuk üç ay boyunca ya klasik beden eğitimi ya da taekwondo temelli bir programa katıldı. Dövüş sanatı grubunda öz-düzenleme, olumlu davranış ve sınıf içi uyum daha çok gelişti, matematik sınavı puanları dahi arttı 2. Çalışma taekwondo üzerine, karate ve ju-jitsu için doğrudan genelleme yapmıyoruz.
Selam, sıra beklemek, partnere saygı: bu branşların tören yönü sadece gelenek değil. Dürtüyü bastırmayı ve anı seçmeyi alıştırma sayılabilir.
- Vertonghen, J. ve Theeboom, M. (2010). The social-psychological outcomes of martial arts practise among youth: a review. Journal of Sports Science and Medicine, 9(4), 528–537. Bağlantı
- Lakes, K. D. ve Hoyt, W. T. (2004). Promoting self-regulation through school-based martial arts training. Journal of Applied Developmental Psychology, 25(3), 283–302.
Kaynaklar
Sık sorulanlar
Üçü de aynı derste mi çalışılıyor?
Hayır. Branşlar ayrı. Hangisinden başlayacağını deneme dersinde birlikte karar veririz.
Çocuğum agresifleşir mi?
Araştırmalar net bir sonuç bulmadı: belirleyici olan hocanın tutumu ve grubun ortamı. Bu yüzden çocuğu getirmeden önce hocayla tanışmak iyi olur.
Kemer sistemi var mı?
Karate ve ju-jitsuda var. Sınav takvimi için salonla görüşmek gerekir.
Yetişkin olarak başlamak için geç değil mi?
Değil. Her yaşta başlanabilir. Yük yaşa ve forma göre ayarlanır.
Gelip bir ders gör
Ders saatleri ve ilk ders için salonu arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsin.
